٠ محصول در سبد خرید شما ثبت شده ٠تومان
avatar دانلود اپلیکیشن

توسعه فردی چیست؟


رایگان



توسعه فردی راهی برای افراد است تا مهارت های و توانایی های خود را، با در نظر گرفتن اهداف و نتایج مورد انتظارشان در طول زندگی، به حد اکثر برسانند و پتانسیل نهفته در وجود خود را بالفعل کنند. توسعه فردی یک اتفاق نیست بلکه یک پروسه است که برای همه عمر باید ادامه داشته باشد.

اگرچه آموزش های اولیه و توسعه های ابتدایی که ما در خانواده، مدرسه و دانشگاه دریافت می کنیم، کمک می کند صورت بزرگسالان را به خود بگیریم و زندگی نرمالی را انجام دهیم، اما توسعه فردی مرحله ای فراتر است که ما را در لایه ای متفاوت قرار می دهد و البته که موضوعی کاملا ادامه دار است.

 

چرا توسعه فردی اینقدر مهم است؟

ایده های متفاوتی راجع به توسعه فردی وجود دارد که یکی از مهمترین آنها توسط آبراهام مزلو مطرح شده است. این ایده را بیشتر با عنوان هرم نیازهای مزلو می شناسیم که در واقع مراحل رشد و پیشرفت یک فرد را نشان می دهد. بر این اساس مزلو مطرح می کند که همه افراد در مسیر خودآموزی، نیازهایی دارند که با عبور از هرمرحله به مرحله بالاتر و متعالی تر می روند.

محدوده ای که هر شخص در آن قرار می گیرد، بر اساس نیازهای ترازهای پایین تری که قبلا ارضا شده و امکاناتی که برای بالاتر رفتن بدست آورده، مشخص می شود. تنها در صورتی که مرحله پایین تر ارضا شده باشد، فرد به مرحله بالاتر می رود. در واقع هر تغییر در زندگی شخص، باعث می شود نیازهای جدیدش بروز پیدا کنند و همین نیازها انگیزه بخشِ رفتارهای فرد در هر زمان می گردد.

پایین ترین سطح نیاز های را نیازهای فیزیولوژیک مثل هوا، آب و غذا تشکیل می دهند. در واقع هر فرد برای بقا و ادامه حیات به این موارد اولیه نیاز دارد و اگر شخصی در برآورده کردن این سطح از نیازها دچار مشکل باشد، اصلا به نیازهای متعالی تر فکر نخواهد کرد.

لایه بعدی، نیاز به امنیت است. در واقع امنیت هر دو بعد مادی و معنوی را شامل می شود. یعنی فرد هم باید امنیت فیزیکی داشته باشد هم از نظر روانی امینت داشته باشد. از همین رو، امنیت اقتصادی یک نیاز پایه ای به حساب می آید.

لایه سوم، نیازبه دوست داشتن، دوست داشته شدن و حس مالکیت است. هر انسانی که نیازهای فیزیولوژیک و پایه اش تامین شده باشد، به دوست داشتن و دوست داشته شدن می اندیشد و برایش مهم است که در جامعه پذیرفته شود.

چهارمین لایه عزت نفس و خود ارزشی است. تا لایه سوم، نیازهای هنوز در سطح پایین محسوب می شوند و از لایه چهارم است که وارد مرحله خود توانمند سازی و رشد می شویم. کسی که سه لایه قبلی اش تامین شده، نیاز به افزایش عزت نفس دارد و دلش می خواهد رشد و تعالی را تجربه کند.

مرحله پنجم حس نیاز به دانستن عمیق است. این مرحله شامل مسایلی چون کنجکاوی و درک معنی و هدف از زندگی و مسایل دیگر است. انسان در این مرحله نیاز به درک عمیق تر را حس می کند.

مرحله ششم، حس نیاز زیبایی شناختی است.

مرحله هفتم که بالاترین سطح در هرم مزلو است، حس نیاز به خود شکوفایی است. یعنی فرد به نقطه ای رسیده است که احساس نیاز به بروز شخصی و شکوفایی استعداد ها و توانایی هایش می کند.

 هرم مزلو

البته مزلو در نوشته های خود بیان می کند که این طبقه بندی صد در صدی نیست ولی در موارد زیادی این تقدم و تاخر دیده می شود. البته برخی اندیشمندان بعد از او کمی با او موافق نیستند، به طوری که مثلا استیو دنینگ در مقاله ای در مجله فوربس می گوید: نظریه هرم مزلو، ساده، قابل درک، منظم و جذاب است و به نوعی در این آشوب نظمی ایجاد کرده است. تنهای یک مشکل وجود دارد و آن هم اینکه این نظریه کلاً غلط است!

به عنوان مثال کسانی که برای کشور خود می جنگند و کشته می شوند، یا کسانی که چک کردن شبکه های اجتماعی را به شام و نهار ترجیح می دهند، چگونه باید در این تعریف بگنجند؟

با همه این اوصاف به نظر من نظریه مزلو یک مدل است که مانند اکثر مدل ها دیگر نقص دارد اما در موضوع توسعه فردی به کار می آید و می توان از آن بهره برد. درست مثل قوانین فیزیک نیوتنی که ناقص هستند و نمی توانند فیزیک کوآنتوم را توضیح دهند اما در حوزه بررسی رفتار اجسام کاملا کاربردی است.

همه افراد نیاز دارند که خود را لایق و مختار ببینند، و هر شخصی می تواند بدون محدودیت رشد کند. در واقع اگر افراد به این باور برسند که محدودیتی برای رشد آنها وجود ندارد، می توانند در تمام طول عمر بیاموزند و هر روز بهتر از دیروز بشوند. این مسیر از تماس با احساسات شخصی فردو تجربیات زندگی و حس تمرکز کامل بر زندگی عبور می کند.

 

 توسعه فردی خود را مدیریت کنید

در ادامه مراحلی را ذکر خواهم کرد که به مدیریت توسعه فردی شما منجر می شود. در واقع شما در این مسیر باید موارد زیر را رعایت کنید.

 

چشم انداز شخصی داشته باشید

توسعه فردی یک مسیر خشک و خسته کننده نیست، بلکه می تواند بسیار جذاب و پر شور باشد و شما را هر بار سر ذوق بیاورد. شرطش این است که چشم انداز شخصی داشته باشید. در واقع چشم انداز شخصی ( ایده کاملا واضحی از اینکه طی چند ماه یا چند سال آینده کجا می خواهید باشید) بخش حیاتی از مسیر رشد و توسعه فردی است. برای کسب اطلاعات بیشتر به مقالات هدف گذاری مراجعه کنید.

 

 برنامه ریزی توسعه فردی کنید

وقتی به وضوح بدانید که کجا هستید و کجا می خواهید باشید، می توانید برای رسیدن به هدف، برنامه ریزی کنید. تهیه نقشه و برنامه توسعه فردی به شدت کمک می کند تا واقع گرا باشید و در حرکت، مسیر خود را گم نکنید. اگر دلتان می خواهد اطلاعات بیشتری بدست آورید، برنامه ریزی به روش lens می تواند کمک کننده باشد.

 

فرآیند بهبود را شروع کنید

بعد از اینکه چشم انداز را مشخص کردید و برنامه ریزی برای توسعه فردی را انجام دادید، وقت آن است که دست به عمل بزنید. راه های زیادی برای یادگیری و بهبود وجود دارد. خواندن کتاب ها، گوش کردن به فایل های آموزشی، رفتن به دانشگاه و … اما من فکر می کنم شرکت در کارگاه های آموزشی و ارتباط نزدیک تر با یک مربی می تواند در این راه خیلی به شما کمک کند و شما را از مسیر میانبر عبور دهد.

 

فرآیند رشد خود را ثبت کنید

ثبت کردن فرایند رشد به نظر من ایده خیلی فوق العاده ای است. چون تغییر و رشد خیلی آهسته رخ می دهد و شما ممکن است آن را نفهمید. تا حالا برایتان رخ داده که بچه کوچک یک دوست یا فامیل را ببینید و احساس کنید چقدر بزرگ شده، در حالی که به این شدت متوجه رشد فرزند خود یا برادر و خواهر خود نبوده اید؟ علت چیست؟

دلیلش این است که آن بچه را با فاصله دیده اید در حالی که نزدیکان خود را هر روز می بینید. در مسیر رشد موضوع از این هم پیچیده تر است چرا که رشد فردی را با چشمان فیزیکی نمی توانید ببینید. رشد فردی اولا در درون شماست ثانیا حداکثر نشانه هایش را می توانید مشاهده کنید. بنا بر این اگر ثبت کنید که روز اول شروع کجا بوده اید، بعد از 6 ماه متوجه می شوید که چقدر پیشرفت کرده اید و این به شما انگیزه می دهد.

 

مرور و بازنگری کنید

هیچ کدام از ما عالمان همه چیز دان نیستیم. بنابر این وقتی برای چیزی برنامه ریزی می کنیم، این کار را بر اساس دانش فعلی خود انجام می دهیم و خیلی طبیعی است که اشتباه کنیم. حتی در مواردی اشتباهی رخ نداده است اما بعد از گذشت چند ماه، شما رشد کرده اید و اکنون توانایی انتخاب مسیرهای بهتری را دارید که شاید در گذشته اصلا از وجودشان خبر نداشتید.

همین امر ضرورت بازنگری مسیر تحول را مشخص می کند. یعنی شما هر چند وقت یکبار باید اولا اهداف خود را بررسی مجدد کنید. ثانیا مسیر و برنامه ای که برای رسیدن به هدف داشتید را بازنگری کنید و هر آنچه از اشتباهات یادگرفته اید را در آن پیاده کنید.

بهتر از خوب باشید …

نظرات

همین حالا به ما بپیوندید

ایجاد حساب کاربری